Bademler Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Murat Kulaç ile Bademler Doğal Yaşam Köyünde buluştuk ve kooperatifin yeni projeleri hakkında bilgi aldık. Mahmut Türkmenoğlu'nun öncülüğünde 60 yıl önce kurulan kooperatif, günün şartlarına uyum sağlamak için zaman içinde farklı ürünlere yönelmiş. Bugün de finansal dayanıklılığı sağlamak üzere ürün Çeşitlendirmesi yapmayı, tarım ve turizmi birleştiren projeleri gerçekleştirmeyi hedefliyorlar.
Kurulduğu köyü geliştiren, güzelleştiren ve Başkanının ifadesiyle “köyün lokomotifi” olan Bademler Kooperatifi, neden tarımsal kalkınma kooperatiflerini önemsemeliyiz sorusuna en iyi yanıtı veriyor. Kooperatiflerin ürünlerinin halk ile buluşmasını sağlayacak çözümlere çok ihtiyacımız var. Kooperatiflerin de kendi aralarında güçlü işbirlikleri kurmaları gerekiyor. Murat Bey’in söylediği gibi, “ya hep beraber ya hiçbirimiz!”
Bademler, Türk kooperatifçilik tarihinde çok özel bir yeri olan köklü bir kooperatif. Kooperatifiniz geçmişten bugüne nasıl geldi?
Kooperatifimiz 1962 yılında kurulmuş 1970 yılında da üretime geçmiş, Türkiye’deki en eski kooperatiflerden bir tanesidir. İzmir Köy-Koop Birliğini kuran, Türkiye Kooperatifler Birliği’nin kuruluşunda öncü rol oynamış bir kooperatifiz.
Kooperatifçilik fikri, kurucumuz Mahmut Türkmenoğlu’nun Bademler sevdasından kaynaklanıyor. Üniversiteden mezun olduktan sonra, araştırmaları sonucu, Bademler’in üretim şeklini değiştirmesi gerektiğini düşünüyor. Aslında toplumsal bir alana giriyor. O zamanlar susuz bir yerdi Bademler. Bu yüzden çevrenin en fakir kalmış köylerinden biriydi. Susuz Yaz filmi Bademler’de çekildi. Filmde zaten Bademler anlatılır. Mahmut Türkmenoğlu bu şartlardan kurtulmanın yolunun birleşerek kooperatifçilik yapmaktan geçeceğini düşünür ve köylüyü buna ikna etmeyi çalışır. Köylü başlangıçta, buna pek inanmak istemez. Bu süreçte kendisine güvenen çok az sayıda ortak ile kooperatifi kurarlar. 7 kilometre mesafeden imece ile köye su getirirler. Bu gerçekleştikten sonra insanlar Mahmut Türkmenoğlu önderliğinde kooperatifçiliğe inanmaya başlar.
O yıllarda Almanya’ya kooperatifler üzerinden işçi gidiyor. Yurtdışına işçi gitmeye başlayınca kooperatife inanç artıyor. Bademler köyünde her aileden Almanya’ya gitmiş birileri vardır. Halen yaklaşık 500 kişi Almanya’da yaşıyor. Bu da kooperatif sayesinde oldu.
Kooperatifte çalışıp emekli olan şu ana kadar 150 kişi var. İstihdam olarak bakarsak, Bademler köyünden olup kooperatifte çalışmayan yoktur. Şu anki istihdamımız 65 kişidir. Bu sayı ilkbaharda 100 kişiye çıkacak. Kooperatif köyün lokomotifi; biz bu açıdan bakıyoruz.
Çeşitli badireler de atlattık. 1980’li yıllarda büyük bir dolu faciası oldu. Tüm seraların camları kırıldı, üstelik ürünler de gitti. İki yıl kadar üretim yapamadık. Ortakların desteği ile kooperatif yeniden ayağa kalktı ve üretime başladı. Onun için kooperatifin temelleri çok sağlam. Türkiye’de, yoluna devam edebilecek ender kooperatiflerden biriyiz diyebilirim. Bademler sevdalıları çok fazladır. Bademler, Türkiye’de, Avrupa’da bir markadır.
Bademler Kooperatifi’nin temelleri ne denli sağlam olsa da Türkiye’de tarımın içinde bulunduğu koşullar sizi de etkiliyordur herhalde …
Türkiye’de tarımın durumu pek iyi değil. Ciddi bir tarım politikası oluşturulması gerekli. Bu manada konunun uzmanları toplanarak bir konsensüs oluşturulmalı ve bu yolda devam edilmeli. Bazı konularda karar verilmesi gerekiyor. İlk olarak; Türkiye bir tarım ülkesi olacak mı, olmayacak mı? İki, tarımsal d
